Икътисадны эшмәкәрләр үстерәчәк

Киләчәктә бюджет үтәлешен, икътисад үсешен тәэмин итү елдан-ел кыенрак булачак. Бу вәзгыятьтә республика җитәкчелеге өметне кече һәм урта бизнес вәкилләренә багълый. Бары тик аларның үсеше генә Татарстан икътисадына тотрыклы калырга мөмкинлек бирәчәк.

Бу хакта 10 октябрь көнне Татарстан Дәүләт Советында узган бюджет буенча парламент тыңлауларында республиканың икътисад министры Мидхәт Шәһиәхмәтовбелдерде. Киләсе елларда тулаем республика продуктында кече һәм урта бизнесның өлешен шактыйга үстерергә ниятлиләр. Бүген бу күрсәткеч нибары 25 процент тирәсе генә (Россиядә бөтенләй 20 процент кына). Ә менә икътисадый яктан үсеш кичергән илләрдә әлеге тармакның өлеше 60-70 процент тәшкил итә.

Шунысы да мөһим, кече һәм урта бизнесны аеруча сәнәгать тармагында арттырырга кирәк. Әлегә безнең эшмәкәрләр нигездә сәүдә өлкәсендә генә эш итә икән. Республикада кече бизнеснең нибары 16 проценты гына сәнәгать тармагында мәшгүль. Сәүдәдә исә эшмәкәрләрнең яртыдан артыгы эш итә. Мондый вәзгыятьне үзгәртү максатыннан бизнес өчен төрле административ киртәләр киметү, аларга ярдәм итүнең яңа, нәтиҗәлерәк ысулларын булдырырга кирәк, дип саный министр.

Тагын бер мөһим юнәлеш – экспортта чимал булмаган продукциянең өлешен арттыру. Сер түгел, безнең ил күбрәк нефть, газ сатып көн күрә. Әлегә Татарстанда да шул үк нәрсә күзәтелә. Шуңа да киләчәктә республикада чималны сату юнәлешеннән китеп, читкә сатуда башка продукциянең өлешен 30 процентка җиткерергә ниятлиләр (әлегә бу күрсәткеч - 26 процент). «Без, мәсәлән, нефть химиясе продукциясен күбрәк сата алыр идек”, - дип саный икътисад министры.

Парламент тыңлауларында Татарстанның финанс министры Радик Гайзатуллин да чыгыш ясады. Ул депутатларны республиканың төп финанс документына бәйле конкрет саннар белән таныштырды. Министр сүзләренә караганда, 2014 ел бюджетының керем өлеше 139 миллиард сум булачак (бу ел белән чагыштырганда 9,6 процентка күбрәк), чыгымнар исә 144 миллиард сум тәшкил итә. Шулай итеп, республика бюджеты дефициты 5 миллиард сум тирәсендә планлаштырыла. Киләсе елларда бюджет дефициты арта гына барачак. 2015 елда әлеге күрсәткеч 8,4 миллиард, 2016да – 12,4 миллиард сум булыр дип фаразлана.

Татарстан бюджетында нефть бәясе бер баррельгә 101 доллар дип, ә долларның бәясе 32,1 сум дип каралган. Шулай итеп, безгә нефтьнең бәясе төшмәсен, долларныкы – артмасын дип теләргә генә кала. Чөнки болай була калса, бюджетның дефициты тагын да артачак.